e)

g)

Tuy chưa học về lực nhưng chắc em đã không ít lần nghe nói tới lực.
Em có thể xác định được những lực nào trong các hình trên?

PHẦN 4: NĂNG LƯỢNG VÀ SỰ BIẾN ĐỔI
CHỦ ĐỀ 9: LỰC
BÀI 26: LỰC VÀ TÁC DỤNG CỦA LỰC

NỘI DUNG BÀI HỌC

I/ TÌM HIỂU VỀ LỰC
II/ ĐO LỰC
III/ BIỂU DIỄN LỰC

I/ TÌM HIỂU VỀ LỰC
Quan sát video sau và cho biết người công nhân đã làm gì để di
chuyển thùng rác?

Dùng từ thích hợp điền vào chỗ trống
đẩy

kéo

- Tác dụng(1)……..,(2)………của vật
này lên vật khác gọi là lực.
đẩy

kéo

- Khi vật A(3)….…hoặc (4)……vật B
ta nói vật A tác dụng lực lên vật B

AI NHANH HƠN

Yêu cầu : mỗi bạn hãy lấy ví dụ để
chứng tỏ lực là sự đẩy hoặc sự kéo
ghi vào giấy nháp trong vòng 2 phút

Lực có những tác
dụng gì nhỉ???

Đi tìm Gấu trúc
ĐIỀN TỪ THÍCH HỢP
VÀO CHỖ TRỐNG

bắt đầu
chuyển động

Câu 1: Cầu thủ đá vào bóng
đang đứng yên làm bóng....

chuyển động
chậm dần

Câu 2: Bóng đang lăn trên
sân bị cản bởi cỏ trên sân
làm bóng….

Di hướng chuyển động

Câu 3: Bóng đang bay về phía
khung thành thì bị hậu vệ phá sang
trái. Lực của hậu vệ làm bóng…

Dừng lại

Câu 4: Bóng bay vào trước
khung thành bị thủ môn bắt
dính. Lực của thủ môn làm
bóng…

Chuyển động
nhanh dần

Câu 5: Bóng đang lăn trên sân thì
một cầu thủ chạy theo đá nối. Lực
của cầu thủ này làm bóng…

Lực tác dụng trong các hình sau gây ra biến đổi gì đối với vật ?

Lực làm vật đang đứng yên thì chuyển động

Lực làm vật đang chuyển động thì dừng lại

Lực làm thay đổi hướng chuyển động của vật

Quan sát video sau

Lực không chỉ làm thay đổi tốc độ, hướng chuyển động, lực
còn có tác dụng nào khác nữa không?

Lực làm vật biến dạng

Kết luận:

Lực tác dụng lên vật có thể làm thay đổi
tốc độ, hướng chuyển động của vật đó
hoặc làm nó biến dạng

II. Đo lực

Đơn vị đo lực là Niutơn (N)
Lực được đo bằng lực kế
Cấu tạo: Lực kế lò xo gồm một lò xo
có một đầu gắn vào thân lực kế, đầu
kia gắn với cái chỉ thị. Đầu còn lại
của cái chỉ thị có móc treo. Trên thân
lực kế có vạch chia độ.

Lò xo
Cái chỉ vạch
Thân
Vạch chỉ thị

Cấu tạo của lực kế lò xo

…?

Giới hạn đo và
ĐCNN của lực kế
này là bao nhiêu?

Cách đo một lực
bằng lực kế lò xo?

Đo một 5N
lực
GHĐ:
bằng lực kế lò
ĐCNN:
0,1
xo như thế
N
nào?

Cách đo một lực bằng lực kế lò xo:
• Ước lượng lực mạnh hay yếu để chọn lực kế phù hợp
• Điều chỉnh cho cái chỉ thị lực kế về đúng số 0
• Cho lực cần đo tác dụng vào lò xo lực kế
• Treo hoặc giữ cố định phần thân của lực kế sao cho lực kế dọc
theo phương của lực cần đo
• Đọc và ghi kết quả theo vạch chia gần nhất với chỗ đánh dấu ở cái
chỉ thị

Các bước đo lực kéo cái hộp bút

• + Bước 1: Chọn lực kế phù hợp
Ước lượng hộp bút nặng từ 100g – 400g nên chọn lực
kế có giới hạn đo 5N, có độ chia nhỏ nhất 0,1N
• + Bước 2: Điều chỉnh cho kim chỉ thị của lực kế chỉ
đúng số 0.
• + Bước 3: Cho hộp bút móc vào đầu móc của lực
kế. Giữ cố định phần thân của lực kế sao cho lực kế
nằm dọc theo phương nằm ngang và tác dụng lực
kéo vào hộp bút.
• + Bước 4: Đọc và ghi kết quả theo vạch chia gần
nhất với chỗ đánh dấu của cái chỉ thị: Ta đo được

Nhiệm vụ về nhà:

III. BIỂU DIỄN LỰC

Lực được biểu diễn bằng một mũi tên đặt
vào vật chịu tác dụng và theo hướng kéo
hoặc đẩy

Ghi nhớ
• Lực là sự đẩy hoặc sự kéo.
• Lực tác dụng lên một vật có thể làm thay đổi tốc độ,
hướng chuyển động của vật đó hoặc làm nó biến dạng.
• Đơn vị đo của lực là Niu tơn, Kí hiệu là N
• Lực được biểu diễn bằng mũi tên đặt vào vật chịu lực
tác dụng và theo hướng kéo hoặc đẩy.

CỦNG CỐ KIẾN THỨC
Câu 1: Lực nào sau đây không phải là lực đẩy?
A. Lực của vận động viên đẩy tạ dùng để ném quả tạ. 
B. Lực của tay học sinh tác dụng làm bay tàu bay giấy. 
C. Lực của tay học sinh tác dụng vào cặp khi xách cặp
đến trường 
D. Lực của lò xo bị ép tác dụng vào tay người. 

Câu 2: Lực nào sau đây không phải lực kéo?
A. Lực của vật treo trên sợi dây tác dụng vào sợi dây. 
B. Lực của không khí tác dụng vào quả bóng làm quả
bóng bay lên.
C. Lực của tay người tác dụng vào lò xo làm lò xo dãn
ra. 
D. Lực của lò xo tác dụng vào tay khi nó đang bị dãn. 

Câu 3: Công việc nào dưới đây không cần dùng đến
lực?
A. Xách 1 xô nước.
B. Nâng một tấm gỗ.
C. Đẩy 1 chiếc xe.
D. Đọc một trang sách.

Câu 4: Khi một quả bóng đập vào một bức tường thì lực mà
bức tường tác dụng lên quả bóng sẽ gây ra tác dụng gì?
A. Chỉ làm biến đổi chuyển động của quả bóng.
B. Chỉ làm biến dạng quả bóng.
C. Không làm biến dạng và cũng không làm biến đổi chuyển
động của quả bóng.
D. Vừa làm biến dạng quả bóng, vừa làm biến đổi chuyển
động của nó.

Câu 5: Dùng búa đóng một chiếc đinh vào tường,
lực nào đã làm cho đinh chuyển động vào tường? 
A. Lực của búa tác dụng vào đinh.
B. Lực của tường tác dụng vào đinh.
C. Lực của đinh tác dụng vào búa.
D. Lực của búa tác dụng vào tường.

F1
F2

10N

300

Câu 6: Biểu diễn lực sau đây là gì?
A. Lực kéo F1=30N, F2= 20N.
B. Lực Kéo F1= 30N chếch 300 so với mặt phẳng và lực
F2= 20N.
C.  Lực Kéo F1= 20N chếch 300 so với mặt phẳng và
lực F2= 20N.
D. Lực kéo F1=30N, F2= 10N.

Bài tập trắc nghiệm
Phát biểu nào sau đây không đúng:
A. Đơn vị đo lực là niutơn.
B. Lực hướng theo phương ngang được vẽ
bằng hình mũi tên hướng thẳng đứng lên
trên.
C. Lực kéo một cuốn sách làm nó bắt đầu
chuyển động trên bàn nhỏ hơn lực kéo làm
cái bàn bắt đầu chuyển động trên sàn nhà.
D. Lực được biểu diễn bằng hình mũi tên, có

Khi ấn tay lên quả bóng bay, ta đã tác dụng
…… lên vỏ quả bóng.
A. lực kéo
B. lực nâng
C. lực ấn
D. lực kéo

Chọn phát biểu đúng:
A. Lực là nguyên nhân làm cho vật chuyển động.
B. Lực là nguyên nhân làm cho vật thay đổi chuyển
động.
C. Khi không có lực tác dụng lên vật thì vật đứng yên.
D. Lực không làm cho vật bị biến dạng.

Lực có thể gây ra những tác dụng
nào dưới đây?
A. Chỉ có thể làm cho vật đang đứng
yên phải chuyển động.
B. Chỉ có thể làm cho vật đang
chuyển động phải dừng lại.
C. Chỉ có thể làm cho vật biến dạng.
D. Tất cả các trường hợp nêu trên.

Một học sinh đá quả bóng nhựa vào
tường sau đó quả bóng bị méo đi. Lực
tác dụng lên quả bóng sẽ gây ra những
kết quả nào sau đây?
A. không làm quả bóng chuyển động.
B. vừa làm biến dạng và biến đổi chuyển
động quả bóng.
C. chỉ làm biến dạng mà không làm biến
đổi chuyển động quả bóng.

Ví dụ nào dưới đây làm thay đổi
hướng chuyển động:
A. Người thợ đẩy thùng hàng đến kho
chứa
B. Quả bóng tennis bay tới, cầu thủ
dùng vợt đánh vào quả bóng
C. Một người dùng tay bóp con thú
nhựa
D. Kéo gàu nước từ dưới giếng lên

Trường hợp nào sau đây vật không bị
biến dạng khi chịu tác dụng của lực?
A. Cửa kính bị vỡ khi bị va đập mạnh.
B. Đất xốp khi được cày xới cẩn thận.
C. Cành cây đu đưa khi có gió thổi.
D. Tờ giấy bị nhàu khi ta vò nó lại

Khi có một lực tác dụng lên quả bóng đang chuyển
động trên sân thì tốc độ của quả bóng sẽ:
A. không thay đổi
B. tăng dần
C. giảm dần
D. tăng dần hoặc giảm dần

Các đặc trưng của lực trong hình vẽ sau đây là:        
A. điểm đặt tại vật, phương nằm ngang, chiều từ trái qua phải
B. điểm đặt tại vật, phương năm ngang, chiều từ phải qua trái
C. điểm đặt tại vật, phương xiên tạo với mặt phẳng ngang góc
45 độ, chiều từu dưới lên trên
D. điểm đặt tại vật, phương xiên tạo với mặt phẳng ngang góc
45 độ từ trên xuống dưới.

Lực là gì
Kể tên các tác dụng của lực lên vật
Đơn vị lực?
Lực được đo bằng gì?
Nếu cách biểu diễn lực

hướngchuyển động của vật